Η γηπεδο-θρησκευτική αθλιότητα του (αναρχο)λενινισμού

 

source: marxist reloaded

“Στη θέση μιας έννοιας της μορφής του συστήματος παραγωγής εμπορευμάτων και των ιστορικών συνθηκών του, εμφανίστηκε μια αναγωγική αντίληψη “τάξεων σε πάλη” ως η υποτιθέμενη ιδρυτική πράξη των κοινωνικών περιορισμών. Το αποτέλεσμα έγινε αιτία, το φαινόμενο που προήλθε από τις κοινωνικές τάξεις έγινε η υπέρτατη ουσία τους. Επομένως, δεν έγινε αντικείμενο κριτικής το κεφάλαιο το ίδιο, αλλά οι “καπιταλιστές”, οι οποίοι παρουσιάστηκαν ως προσωποποιημένα υποκείμενα της κοινωνικής σχέσης του εμπορεύματος, η οποία, στην πραγματικότητα, δεν έχει υποκείμενο. Τα μυστικοποιημένα κοινωνικά μετα-υποκείμενα των τάξεων έλαβαν έναν περιέργως οικείο χαρακτήρα, όπως οι θεοί της αρχαιότητας, οι οποίοι επίσης ήταν εφοδιασμένοι με κοσμικές προσωπικές χαρακτηριστικές συνήθειες.

Έτσι, από μια αναλυτική κοινωνική κατηγορία – την “εργατική τάξη” – αντέτειλε ένα αδιαμεσολάβητο συλλογικό πρόσωπο, με μια συνεπή ταυτότητα, το οποίο “δρα” ημι-ιστορικά, ανεξάρτητα από αληθινά εμπειρικά πρόσωπα. Η ταυτότητα της τάξης βρήκε τη βάση της σε μια ψευδή οντολογία της εργασίας, η οποία δεν έγινε αντιληπτή σαν στιγμή και συστατικό μέρος του φετιχιστικού συστήματος του εμπορεύματος, αλλά σε μια καθαρά βιβλική (“προτεσταντική” για την ακρίβεια) εκδοχή, έγινε αντιληπτή αντ’ αυτού σαν μια εσωτερική ανθρώπινη ουσία, η οποία παραβιαζόταν μόνο απ’ τα έξω, από το “εκμεταλευτικό” υποκείμενο των “καπιταλιστών”. Και, αντιστρόφως, η υποτιθέμενη απελευθέρωση από την καπιταλιστική σχέση μπορούσε τότε να εμφανιστεί ως εκτοπισμός των “καπιταλιστών”, ή στην χειρότερη περίπτωση στην γιακωβίνικη εκκαθάρισή τους. Η θεση της “αριστερής ριζοσπαστικής” κριτικής του Λένιν, σ’ αυτά τα πλαίσια, είναι ακόμα πιο πολύ γιακωβινο-αστική: ως μια υποτιθέμενη εναλλακτική λύση προς τον “κρατικό καπιταλισμό”, πρότεινε, με κάθε αθωότητα, την “απόλυτη εξολόθρευση των αστών”. Ως αποτέλεσμα, τα επιχειρήματα του Λένιν πρέπει να ήταν απολύτως εύλογα στην κατανόηση του παλιού εργατικού κινήματος. Αν η εργασία εμφανίστηκε ξέχωρα από τον τυπικό κοινωνιοιστορικό της καθορισμό, ως η θετική βάση για οποιοδήποτε σοσιαλισμό που μπορούσε κανείς να φανταστεί, τοτε τα επιχειρήματά του πρέπει να είναι εξίσου έγκυρα υπέρ των βασικων κατηγοριών του συστήματος παραγωγής εμπορευμάτων. Ο Λένιν (και όχι μόνον) αγνοούσε μια αποκήρυξη της αφηρημένης εργασίας ως μορφής κεφάλαιου. Επανεμφανίζεται επομένως ως θετικός συλλογισμός με χυδαίο, συγχιτικό και μη εννοιολογικό τρόπο, με την μορφή της “σχεδιασμένης οργάνωσης” ή του “μηχανισμού κοινωνικής διεύθυνσης της οικονομίας”, στην “τελευταία λέξη” της καπιταλαστικής μηχανικής και στις “πιο πρόσφατες επιστημονικές εφευρέσεις”, και τελικά, εντελώς ανοιχτά στην “σχεδιασμένη κρατική οργάνωση”

Αυτές οι εννοιολογικές μορφές αποκρύπτουν μια σαφώς αδικαιολόγητη κατανόηση της λογικής του κεφαλαίου, η οποία με σύγχρονους όρους θα αποκαλούνταν κοινωνιο-τεχνολογική. Η κοινωνία της οκτωβριανής επανάστασης σαν ένα “γιγάντιο εργαστήριο” αποτέλεσε μια μεταφορά που χρησιμοποιήθηκε και από άλλους εκτός από τους μπολσεβίκους. Ο υποτιθέμενος σοσιαλισμός φαινόταν να αποτελεί απλώς ένα εξωτερικό, αν και πανίσχυρο, οργανωτικό καθήκον, το οποίο έπρεπε να εκτελεστεί με τους ίδιους τρόπους και τα ίδια μέσα, μόνο αυτή τη φορά από το “αληθινό” υποκείμενο αντί το ψεύτικο “αριστοκρατικό-ιμπεριαλιστικό” υποκείμενο”

-Απόσπασμα από το The Collapse of Modernization (1991), του Robert Kurz (http://www.principiadialectica.co.uk/blog/?p=3967 ), σε μετάφραση του σ.  Α.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s