Συνέδριο στο Βερολίνο “Κριτική Θεωρία – Μια υπενθύμιση για το μέλλον”

Η Αφαίρεση μεταξύ Θεωρίας και πράξης – Βερολίνο & Montréal

Λεπτομερής ανάλυση/σύγκριση των φοιτητικών κύκλων: Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου για την κριτική θεωρία στο Πανεπιστήμιο Humboldt στα τέλη του Νοεμβρίου 2013 σε σύγκριση με το θέαμα των φοιτητών στο Μόντρεαλ κατά την διάρκεια των μεγάλων κινητοποιήσεων το περασμένο έτος στον Καναδά. Μια κριτική παρέμβαση για την αθλιότητα των φοιτητικών κύκλων. Δείτε την animated image (GIF) στο  http://magazinredaktion.tk/theoriepraxis.php

Ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά γεγονότα της χρονιάς πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο πριν μια εβδομάδα περίπου, το συνέδριο “Κριτική Θεωρία – μια υπενθύμιση για το μέλλον” στο πανεπιστήμιο Humboldt. Όλες τις προηγούμενες εβδομάδες στο Βερολίνο και σε άλλες περιοχές της Γερμανίας πήρε πολύ μεγάλη έκταση και φήμη. Αντιγερμανικοί κύκλοι στο διαδίκτυο και στην πραγματική ζωή, αναλώθηκαν σε συζητήσεις επί των συζητήσεων για τους στόχους που έπρεπε να θέσει το συνέδριο φέτος. Το συνέδριο ξεπέρασε τα 500 άτομα συμμετοχή, κάτι που δεν το περίμεναν ούτε οι ίδιοι οι διοργανωτές. Ανάμεσα στους καλεσμένους ήταν και δύο παλιές καραβάνες του αντιγερμανικού χώρου και της σύγχρονης κριτικής θεωρίας στην Γερμανία που ίσως κάποιοι από το κοινό αυτού εδώ του μπλογκ να έχετε ακούσει ή διαβάσει. Μιλάμε για τους Joachim Bruhn και Gerhard Scheit, γνωστοί και από συνεντεύξεις τους στο http://www.cafecritique.priv.at/Αν και ανάμεσα στους διοργανωτές ήταν και άτομα από τον φιλικό μου κύκλο αποφάσισα να μην παρευρεθώ στο συνέδριο, όπως παρεμπιπτόντως  έκαναν και οι δύο προαναφερθέντες θεωρητικοί με την δικαιολογία της ασθένειας.

Αν αποφάσισα να γράψω ένα σχόλιο (και να μεταφραστεί και στα ελληνικά) για τους λόγους που βρίσκω το συγκεκριμένο συνέδριο προβληματικό είναι γιατί επιθυμώ να βάλω όλους μας σε σκέψεις για την κατάσταση που επικρατεί αυτήν την περίοδο στην γερμανική μητρόπολη και τα κοινά χαρακτηριστικά που μπορούμε ίσως να εντοπίσουμε με την αντίστοιχη ελληνική. Η περίοδος που διανύουμε στην Γερμανία χαρακτηρίζεται από μια τραγική απραξία από την πλευρά του ανταγωνιστικού κινήματος και μάλιστα σε μια συγκυρία σκλήρυνσης των πολιτικών του γερμανικού εθνικού κράτους. Η καπιταλιστική κρίση και οι επιφανειακές επιτυχίες του γερμανικού κράτους να κρατήσει την οικονομία σε ικανοποιητικά επίπεδα ήταν και μια από τις αιτίες να αναδυθεί μια νέα γερμανική ιδεολογία, ή μάλλον για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι να εξελιχθεί ποιοτικά η παλιά. Η ιδέα της γερμανικής ανωτερότητας και υπεράσπιση της ευημερίας παραμένει η κυρίαρχη του μέσου γερμανού. Ο γερμανικός ρατσιστικός βούρκος λοιπόν αναζητά νέες συμμαχίες με μεγαλύτερα κομμάτια της κοινωνίας, κάτι που πρέπει να πούμε ότι το έχει καταφέρει σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό. Στο Βερολίνο η πρεκαριοποίηση ενός μεγάλου ποσοστού της νεολαίας κυρίως μεταναστών πάει πακέτο με τις επιχειρήσεις σκούπα σε πρόσφυγες και μετανάστες σε ολόκληρη την χώρα και απολαμβάνει την στήριξη της πλειοψηφίας. Ειδικότερα στην ανατολική γερμανία, ναζί ξεσηκώνουν με επιτυχία τους κατοίκους ενάντια στα σπίτια «φιλοξενίας» προσφύγων. Την ίδια ώρα ο αντιφασιστικός χώρος δεν μπορεί να συσπειρώσει τις δυνάμεις του με επιτυχία, εκτός ελαχίστων παρά τα καλέσματα. Ένα καλό παράδειγμα το Hellersdorf και το τι έγινε εκεί. Ελάχιστοι έτρεξαν να στηρίξουν τους πρόσφυγες από το εχθρικό κλίμα και ρατσιστική μανία του μέσου γερμανού.

Αν και αυτά ακούγονται ως καλές αφορμές για μια ουσιαστική συζήτηση σε ένα συνέδριο αφιερωμένο στην κριτική θεωρία, κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ. Η συζήτηση και η ροή της παρέμεινε δίχως ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο και στόχους και καλό είναι να το σκεφτούν καλά όσοι βρέθηκαν εκεί το τελευταίο σαββατοκύριακο του Νοέμβρη. Οι “επικλήσεις για μια υπενθύμιση για το μέλλον” μοιάζουν με ένα κακόγουστο αστείο αφού τίποτα ουσίας δεν βγήκε από την συνάντηση, παρά τις καλές προθέσεις ενός κόσμου να συζητήσει επί της ουσίας. Η δογματική προσέγγιση σε ένα αφηρημένο επίπεδο των ιδεών της κριτικής θεωρίας από ένα κομμάτι νέων συντρόφων (μεταξύ και των διοργανωτών), δίνει μια νέα ιδεολογική διάσταση στον όρο κριτική θεωρία και μάλιστα στις μέρες μας τείνει να αφομοιωθεί πλήρως από την επίσημη ιδεολογία του γερμανικού εθνικού κορμού, κάτι που πρέπει να μας απασχολήσει.

Σε αντίθεση με αυτήν την μιζέρια η κριτική θεωρία πρέπει να αποτελέσει ξανά ένα εργαλείο της σύγχρονης αμφισβήτησης, ένα μικρό βήμα μπροστά στην αναδιοργάνωση ενός χώρου κριτικής της ιδεολογίας και ξανά ορισμού της στρατηγικής μας από την μία –  και μαχητικής πρακτικής ενάντια στο υπάρχον από την άλλη. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση πολύ φοβάμαι ότι θα έχει διαλυτική πορεία και μάλιστα χωρίς επιστροφή.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s